Әрбір пациенттің шұғыл және шұғыл көмек көрсету жағдайларын қоспағанда, тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде және (немесе) міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде медициналық көмек көрсететін дәрігерді немесе медициналық ұйымды таңдауға, ауыстыруға құқығы бар.
Алайда, емхананы таңдау келесі принциптерге негізделгенін атап өткен жөн:
1) отбасылық қызмет көрсету;
2) МСАК аумақтық қолжетімділігі;
3) МСАК аумақтық қолжетімділігі шегінде медициналық ұйымды еркін таңдау;
4) пациенттің медициналық көмек сапасына қанағаттануы;
5) меншік нысанына және ведомстволық тиесілілігіне қарамастан тең құқықты және адал бәсекелестікті қамтамасыз етеді.

Емханаға тіркелу бір әкімшілік-аумақтық бірлік шегінде МСАК ұйымын еркін таңдау құқығын ескере отырып, тұрақты немесе уақытша тұратын жері бойынша жүзеге асырылады.
МСАК дәрігерін еркін таңдау учаскеде бекітілген халықтың санын ескере отырып, тіркелген жері бойынша емханада жүзеге асырылады.

Қазақстан Республикасында уақытша болатын шетелдіктерді және (немесе) азаматтығы жоқ адамдарды, пана іздеп жүрген адамдарды МСАК ұйымдарына бекіту мыналарды көрсету үшін жүзеге асырылады:
Ерікті медициналық сақтандыру (ЕМС)шеңберіндегі МСАК;
Есептелген медициналық сақтандыру (жіс) шеңберіндегі МСМ.

Дереккөз:
«Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодекстің 77-бабы
ҚР ДСМ 2020 жылғы 13 қарашадағы № ҚР ДСМ-194/2020 «медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарына жеке тұлғаларды бекіту қағидаларын бекіту туралы»бұйрығы

Жүкті әйелдерді МСАК ұйымдарына тіркеу нақты тұратын жері бойынша жүзеге асырылады.

Бес жасқа дейінгі балаларды МСАК ұйымдарына қоса алғанда тіркеу нақты тұратын жері бойынша және босандыру ұйымынан шығарылғаннан кейін 3 күннен кешіктірілмей жүзеге асырылады.

Алты жастан он төрт жасқа дейінгі балаларды немесе қамқорлықтағы адамдарды тіркеу олардың заңды өкілдерінің тіркелген жері бойынша немесе заңды өкілінің өтініші/рұқсаты бойынша жүзеге асырылады.

Мемлекеттік қызметті көрсетуге тікелей өтініш білдірген кезде өтінімді ұйымның бірінші басшысының атына жазбаша нысанда мынадай жеке тұлғалар береді:

1) зейнеткерлер;

2) мүгедектігі бар адамдар;

3) бала кезінен мүгедек баланың заңды өкілдері, сондай-ақ Патронат тәрбиешілер және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес баланың құқықтары мен мүдделерін қорғауды, білім беруді, тәрбиелеуді, қорғауды жүзеге асыратын оларды алмастыратын басқа да адамдар;

4) бас бостандығынан айыру орындарында (өтеу орны бойынша) сот үкімі бойынша жазасын өтеп жатқан, колонияларда (өтеу орны бойынша) өтеп жүрген сотталғандар облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органы бірінші басшысының бұйрығымен құрылған «РПН» ақпараттық жүйесіне МСАК-қа халықты тіркеуді (тіркеуден шығаруды) тіркеу мәселелерін қарау жөніндегі комиссияның хаттамасы болған кезде және елорда;

5) мерзімді қызметтің әскери қызметшілері;

6) шет мемлекеттерде туылған балалардың заңды өкілдері;

7) қамқорлықтағы сәбилер, жетімдер, қарттар үйлерінің заңды өкілдері және басқалар;

8) шарт болған кезде ЕМС шарты бойынша тіркеуді ресімдейтіндер;

9) жоғары оқу орны ректорының МСАК – қа ресми өтініші және оқу орны мен МСАК арасындағы комиссияның хаттамасы-қаладан тыс студенттер үшін (18 жасқа дейінгі балалар).

Жеке тұлғаларды бекіту негіздері:

1) бір әкімшілік-аумақтық бірліктің шегінен бір айдан астам мерзімге немесе бір әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағының ішінде шыға отырып, тұрақты немесе уақытша тұратын жерін өзгерту;

2) бір әкімшілік-аумақтық бірлік шегінде тұлғаның МСАК ұйымын еркін таңдауын жүзеге асыру (күнтізбелік жылдан 2 реттен артық емес);

3) денсаулық сақтау басқармасының мемлекеттік органының бір әкімшілік – аумақтық бірлік шегінде 1 қыркүйектен 1 қарашаға дейінгі кезеңде бекіту науқанын (бұдан әрі-бекіту науқаны) өткізуі;

4) сақтанушы мен сақтандыру ұйымы арасында жасалған ЕМС шарты, оның шеңберінде МСАК ұйымы сақтандырылушыға медициналық қызметтер көрсетеді;

5) бір әкімшілік-аумақтық бірлік шегінде өңірлік комиссия айқындаған МСАК ұйымына бекітумен келіспеушілік;

6) МСАК ұйымының МСАК көрсетуден бас тартуы, оның ішінде Қордың қызметтерді сатып алу шартын бұзуына немесе өзгертуіне әкеп соққан қайта ұйымдастыру, тарату жағдайларында;

7) медициналық қызметтер көрсетуге үміткер МСАК ұйымдарына медициналық қызметтер көлемін орналастырмау;

8) жаңадан енгізілген денсаулық сақтау объектісінің пайда болуы.